تلاطم در بازار خودرو از همان ابتدای سال آغاز شده بود. پس‌ لرزه‌های موجی که تقریباً یک سال پیش در همان ایام با خروج آمریکا از برجام کم‌کم روی سیاه خود را نشان می‌داد. صنعت خودرو که به پشتوانه قطعات مانده از خریدهای پیشین و انباشت نقدینگی طی یک سال خود را مصون از این اقدام غرب می‌دید، سرانجام با بازگشت تحریم‌های خودرویی شروع به آسیب دیدن کرد. قیمت خودرو مانند ایام بحرانی نرخ دلار، به صورت ساعتی تغییر می‌کرد و بهتر آن‌که بگوییم به صورت ساعتی افزایش می‌یافت. پراید برای اولین‌بار به نرخ تاریخی 50 میلیون تومان رسید و موجی از نگرانی جامعه را فراگرفت.

در همین ایام بود که با فشار خودروسازان و با بهانه کنترل قیمت‌ها در بازار، نرخ کارخانه‌ای محصولات به قیمت حاشیه بازار نزدیک شد و درست یک روز بعد از این تصمیم، پیش‌فروش‌ها با قیمت جدید استارت خورد. دو خودروساز بزرگ و هم‌چنین خودروسازان دیگر از آن موقع تا به امروز مدام با انتشار شرایط فروش اقساطی، فوری، نقدی، اعتباری و مشارکت در ساخت اقدام به فروش محصولات خود کرده‌اند. اما علیرغم این اقدامات پرحاشیه، عملاً هیچ اتفاقی در بازار نیفتاد. به طوری که قیمت‌ها حتی از آستانه اوایل امسال نیز افزایش پیدا کرد.

ایران ‌خودرو درگیر سمند و هایما

در میان تمام محصولات ایران‌ خودرو طبیعی بود که خانواده پژو 206 و 207 به دلیل درگیری بیشتر با قطعات وارداتی و بحث تحریم‌ها با افت تولید و البته افزایش قیمت روبرو شوند. آبی‌های جاده‌ مخصوص از ابتدای امسال طی چند مرحله فروش با شرایط تحویل فوری، میان مدت و بلند مدت تلاش خود برای کنترل قیمت‌ها را به نمایش گذاشتند. اما آنچه مسلم است شرایط فروش ایران‌ خودرو نتوانسته آنطور که باید و شاید قیمت‌ها را تحت تاثیر قرار دهد. به طوری که حتی یکی از مدل‌های خانواده سمند که لقب خودروی ملی را نیز یدک می‌کشند در رکوردی تاریخی از مرز 100 میلیون تومان نیز گذشت. با این حال به نظر می‌رسد که این شرکت با مشکل دیگری نیز دست و پنجه نرم می‌کند و آن عدم توانایی برای تحویل شاسی‌بلند محبوب هایما S7 بود. چراکه اخیراً شاهد طرح تبدیل این خودرو به مشتریانش هستیم. این اتفاق می‌تواند به راحتی ایران خودرو را از کورس رقابت کراس‌اورهای چینی که به خوبی در آن قرار گرفته بود، خارج کند.

یکه‌تازی فعلی بازار

باید اعتراف کرد که محصولات جدید بازار خودروی ایران هنوز به اقبال بلندی دست پیدا نکرده‌اند. مشتریان نه به پژو 207 با سقف پانوراما گرایش نشان دادند و نه برای خرید دنا پلاس توربو مشتاق شدند. از سوی دیگر برخلاف آنچه گفته می‌شد، هنوز خبری از عرضه کراس‌اورهای جدید جک و چری نیست. در این میان یک استثنای بزرگ وجود دارد و آن هم کوییک R است. نسخه کمی بهینه‌سازی شده کوییک استاندارد که با رنگ‌بندی جدیدش قصد جذب مشتریان جوان را دارد. تحویل فوری این خودرو باعث شد تا قیمت آن در بازار به خوبی کنترل شود. در واقع قیمت کوییک با توجه به نرخ رقبای خود معقول و قابل قبول به نظر می‌رسد. سیاست پیش‌فروش کوییک که از سوی سایپا اعمال شد تفاوتی عمیق با سایر محصولات داشت. چراکه این خودرو در کوتاه‌ترین زمان ممکن به دست مشتریانش رسید و فرصتی برای عرض اندام واسطه‌ها پیش نیامد.

حرکت دلالان از خودروهای صفر به کارکرده

در شرایطی که نقدینگی سرگردان در بازار خودرو به دلیل پیش‌فروش‌های پیاپی در حال کم شدن است، واسطه‌ها دیگر اشتیاقی به سرمایه‌گذاری در این بازار ندارند؛ بازاری که در آن خودرو ارزش سرمایه‌ای خود را از دست داده است. طبیعی است که واسطه‌ها در این شرایط بیکار نمی‌نشینند و مسیری جایگزین را برای خود انتخاب می‌کنند. به همین دلیل است که تلاطم در بازار خودروهای صفر کیلومتر به طرزی شدیدتر در بازار خودروهای دست‌دوم دیده می‌شود. در واقع واسطه‌ها به خوبی دریافته‌‌اند که نمی‌تواند چندان امیدی به تحویل خودرو در طرح‌های پیش‌فروش خودروسازان داشت. به همین دلیل قیمت خودرو کارکرده تبدیل به ابزاری برای همان بازی‌های سنتی و قدیمی این گروه شده است.

نوشته ادامه سیاست پیش‌فروش خودرو با تاثیر صفر در بازار اولین بار در ترنجی پدیدار شد.